Giriş

Ev tipi hava kompresörleri, çeşitli işler için vazgeçilmez araçlardır. Mobilya montajından araba lastiği şişirmeye kadar birçok alanda kullanılırlar. Ancak, sürekli kullanımla birlikte arızalanmaları kaçınılmazdır. Bu rehber, ev tipi hava kompresörlerinin tamirini adım adım anlatarak, hem paradan tasarruf etmenizi sağlayacak hem de cihazınızı daha iyi tanımanıza yardımcı olacaktır.

Gerekli Aletler ve Malzemeler

Kompresörünüzü tamir etmeye başlamadan önce aşağıdaki aletlere ve malzemelere ihtiyacınız olacak:

• Tornavida seti (düz ve yıldız)
• Pense
• Anahtar takımı
• Hava kompresörü yağı (uygun viskozitede)
• Yedek parçalar (basınç anahtarı, çek valf, emniyet valfi, hava filtresi vb.)
• Multimetre (elektriksel testler için)
• Temizlik bezi ve fırça
• WD-40 veya benzeri pas sökücü
• Conta macunu veya teflon bant

Güvenlik Önlemler

Elektrik çarpması riskini önlemek için kompresörün fişini çekin ve tanktaki basıncı tamamen boşaltın. Gözlerinizi korumak için güvenlik gözlüğü takın ve ellerinizi korumak için eldiven kullanın. Yanıcı maddelerin yakınında çalışmaktan kaçının. Kompresörün etrafında yeterli havalandırma olduğundan emin olun.

Kompresörün Temel Bileşenleri

Kompresörün nasıl çalıştığını ve hangi parçalardan oluştuğunu anlamak, arızaları teşhis etmek ve tamir etmek için önemlidir:

• Motor: Kompresörü çalıştıran elektrik motorudur.
• Pompa: Havanın sıkıştırılmasını sağlar. Pistonlu veya döner tip olabilir.
• Tank: Sıkıştırılmış havayı depolar.
• Basınç Anahtarı: Tanktaki basıncı kontrol eder ve motoru otomatik olarak açıp kapatır.
• Çek Valf (Geri Dönüşsüz Vana): Havanın tanktan pompaya geri dönmesini engeller.
• Emniyet Valfi: Tanktaki basıncın aşırı yükselmesini önler.
• Hava Filtresi: Pompanın içine toz ve kir girmesini engeller.
• Basınç Regülatörü: Çıkış basıncını ayarlar.
• Manometre: Tanktaki basıncı gösterir.
• Tahliye Vanası: Tanktaki suyu ve tortuyu boşaltmak için kullanılır.

Sık Karşılaşılan Sorunlar ve Çözümleri

Hava kompresörlerinde en sık karşılaşılan sorunlar ve olası çözümleri:

• Kompresör çalışmıyor:
  • Prizin ve kablonun kontrol edilmesi.
  • Termik şalterin atıp atmadığı kontrol edilmeli, atmışsa sıfırlanmalı.
  • Basınç anahtarının arızalı olup olmadığı kontrol edilmeli.
  • Motorun arızalı olup olmadığı kontrol edilmeli.
• Kompresör hava üretmiyor:
  • Hava filtresinin tıkalı olup olmadığı kontrol edilmeli ve temizlenmeli/değiştirilmeli.
  • Çek valfin arızalı olup olmadığı kontrol edilmeli ve temizlenmeli/değiştirilmeli.
  • Pompa veya piston halkalarının aşınmış olup olmadığı kontrol edilmeli.
• Kompresör çok gürültülü çalışıyor:
  • Kayışın gevşek veya aşınmış olup olmadığı kontrol edilmeli ve gerginleştirilmeli/değiştirilmeli.
  • Motorun veya pompanın yataklarının aşınmış olup olmadığı kontrol edilmeli.
  • Titreşimi engelleyen lastik takozların aşınmış olup olmadığı kontrol edilmeli.
• Kompresör hava kaçırıyor:
  • Hortum bağlantılarının gevşek olup olmadığı kontrol edilmeli ve sıkılmalı.
  • Tankın kaynak yerlerinde çatlak olup olmadığına bakılmalı.
  • Emniyet valfinin veya tahliye vanasının arızalı olup olmadığı kontrol edilmeli.
• Kompresör sürekli çalışıyor:
  • Hava kaçaklarının olup olmadığı kontrol edilmeli ve giderilmeli.
  • Basınç anahtarının arızalı olup olmadığı kontrol edilmeli.

Adım Adım Tamir Rehberi

Aşağıdaki adımlar, kompresörünüzde karşılaştığınız sorunların çoğunu çözmenize yardımcı olacaktır. Öncelikle arızayı doğru bir şekilde teşhis etmeniz önemlidir.

Basınç Anahtarının Tamiri

Basınç anahtarı, tanktaki basıncı algılayarak motoru otomatik olarak açıp kapatır. Arızalandığında kompresör ya hiç çalışmaz ya da sürekli çalışır.

1. Kompresörün fişini çekin ve tanktaki basıncı boşaltın.
2. Basınç anahtarının kapağını sökün.
3. İçindeki kontakları kontrol edin. Paslanma veya kirlenme varsa temizleyin.
4. Multimetre ile kontakların doğru çalışıp çalışmadığını test edin.
5. Basınç ayar vidasını kontrol edin. Gerekirse ayarlayın.
6. Eğer arıza devam ediyorsa, basınç anahtarını yenisiyle değiştirin.

Çek Valf (Geri Dönüşsüz Vana) Tamiri

Çek valf, havanın tanktan pompaya geri dönmesini engeller. Arızalandığında kompresör hava depolayamaz ve verimsiz çalışır.

1. Kompresörün fişini çekin ve tanktaki basıncı boşaltın.
2. Çek valfi sökün.
3. Valfin içini kontrol edin. Kir veya kalıntı varsa temizleyin.
4. Valfin içindeki yayın ve contanın sağlam olup olmadığını kontrol edin.
5. Eğer valf arızalıysa, yenisiyle değiştirin.
6. Yeni valfi takarken teflon bant veya conta macunu kullanın.

Emniyet Valfi Tamiri

Emniyet valfi, tanktaki basıncın aşırı yükselmesini önler. Arızalandığında valf sürekli hava kaçırabilir veya hiç çalışmayabilir.

1. Kompresörün fişini çekin ve tanktaki basıncı boşaltın.
2. Emniyet valfini sökün.
3. Valfin içini kontrol edin. Paslanma veya kirlenme varsa temizleyin.
4. Valfin içindeki yayın ve contanın sağlam olup olmadığını kontrol edin.
5. Valfi birkaç kez manuel olarak çalıştırarak test edin.
6. Eğer valf arızalıysa, yenisiyle değiştirin.
7. Yeni valfi takarken teflon bant veya conta macunu kullanın.

Hava Filtresi Değişimi ve Temizliği

Hava filtresi, pompanın içine toz ve kir girmesini engeller. Tıkalı bir filtre, kompresörün verimini düşürür ve aşınmaya neden olur.

1. Kompresörün fişini çekin.
2. Hava filtresinin kapağını sökün.
3. Filtreyi çıkarın.
4. Eğer filtre yıkanabilir tipte ise, sabunlu su ile yıkayın ve iyice kurulayın.
5. Eğer filtre kağıt tipinde ise, yenisiyle değiştirin.
6. Filtreyi yerine takın ve kapağı kapatın.

Yağ Değişimi ve Kontrolü

Kompresör yağı, pompanın düzgün çalışmasını sağlar ve aşınmayı önler. Yağ seviyesi düzenli olarak kontrol edilmeli ve belirli aralıklarla değiştirilmelidir.

1. Kompresörün fişini çekin ve tanktaki basıncı boşaltın.
2. Yağ boşaltma tapasını sökün ve eski yağı uygun bir kaba boşaltın.
3. Yağ filtresini temizleyin veya değiştirin (eğer varsa).
4. Yağ boşaltma tapasını tekrar takın.
5. Uygun viskozitede yeni kompresör yağını yağ seviyesi göstergesine kadar doldurun.
6. Yağ seviyesini düzenli olarak kontrol edin.

Kayış Gerginliği ve Değişimi

Kayış, motordan pompaya güç aktarır. Gevşek veya aşınmış bir kayış, kompresörün verimini düşürür ve gürültülü çalışmasına neden olur.

1. Kompresörün fişini çekin.
2. Kayışı koruyan kapağı sökün.
3. Kayışın gerginliğini kontrol edin. Kayışın ortasına bastırarak ne kadar esnediğine bakın.
4. Kayışı gerginleştirmek için motorun veya pompanın konumunu ayarlayın.
5. Eğer kayış aşınmış veya çatlaksa, yenisiyle değiştirin.
6. Yeni kayışı takarken doğru boyutta olduğundan emin olun.
7. Kayışı yerine takın ve kapağı kapatın.

Tankın Kontrolü ve Temizliği

Tanktaki su ve tortu, kompresörün performansını düşürür ve paslanmaya neden olur. Tank düzenli olarak temizlenmelidir.

1. Kompresörün fişini çekin ve tanktaki basıncı boşaltın.
2. Tahliye vanasını açın ve tanktaki suyu ve tortuyu boşaltın.
3. Tahliye vanasını kapatın.
4. Tankın içini temizlemek için özel bir temizleyici kullanabilirsiniz.
5. Tankın dışını da temizleyin.
6. Tankın kaynak yerlerinde çatlak veya paslanma olup olmadığını kontrol edin.

Elektriksel Sorunların Giderilmesi

Kompresörün elektrik aksamında meydana gelen arızalar genellikle daha karmaşıktır ve dikkatli bir şekilde incelenmelidir.

1. Kompresörün fişini çekin.
2. Elektrik bağlantılarını kontrol edin. Gevşek veya kopuk kabloları düzeltin.
3. Multimetre ile motorun, basınç anahtarının ve diğer elektrikli parçaların sağlam olup olmadığını test edin.
4. Sigortaları kontrol edin ve gerekirse değiştirin.
5. Eğer sorun devam ediyorsa, bir elektrik uzmanına danışın.

Test ve Ayarlar

Tamir işleminden sonra kompresörü test etmek ve gerekli ayarları yapmak önemlidir.

1. Kompresörün fişini takın.
2. Kompresörü çalıştırın ve manometre üzerindeki basıncı takip edin.
3. Basınç anahtarının doğru basınçta motoru açıp kapattığını kontrol edin.
4. Hava kaçaklarını kontrol edin.
5. Basınç regülatörünü ayarlayarak çıkış basıncını istenilen seviyeye getirin.

Önleyici Bakım İpuçları

Kompresörünüzün ömrünü uzatmak ve arızaları önlemek için düzenli bakım yapmanız önemlidir.

• Hava filtresini düzenli olarak temizleyin veya değiştirin.
• Yağ seviyesini düzenli olarak kontrol edin ve yağ değişimini zamanında yapın.
• Tanktaki suyu ve tortuyu düzenli olarak boşaltın.
• Kayışın gerginliğini kontrol edin ve gerekirse ayarlayın.
• Kompresörü temiz ve kuru bir yerde saklayın.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

• Kompresörüm neden hava üretmiyor?
  • Hava filtresi tıkalı olabilir, çek valf arızalı olabilir veya pompa aşınmış olabilir.
• Kompresörüm neden çok gürültülü çalışıyor?
  • Kayış gevşek olabilir, motor yatakları aşınmış olabilir veya titreşimi engelleyen takozlar hasar görmüş olabilir.
• Kompresörüm neden sürekli çalışıyor?
  • Hava kaçakları olabilir veya basınç anahtarı arızalı olabilir.
• Hangi tip kompresör yağı kullanmalıyım?
  • Kompresörünüzün kullanım kılavuzunda belirtilen viskozitede yağı kullanın. Genellikle SAE 20 veya SAE 30 yağlar tercih edilir.

Sonuç

Bu rehber, ev tipi hava kompresörünüzü tamir etmeniz için kapsamlı bir kılavuz sunmaktadır. Doğru aletler, güvenlik önlemleri ve adım adım talimatlarla, kompresörünüzü kendiniz tamir edebilir ve paradan tasarruf edebilirsiniz. Unutmayın, her zaman güvenlik önceliğiniz olmalı ve karmaşık elektriksel sorunlar için bir uzmana danışmaktan çekinmeyin.